Pojęciem cyklon określamy nie tylko kształt pola ciśnienia (niż), ile określoną wirową postać cyrkulacji atmosfery. Z tą postacią cyrkulacji związane są właściwości poziomego i pionowego ruchu mas powietrza, właściwości rozdziałów między różnymi masami powietrza i warunki pogody.

Każdy cyklon przechodzi w swoim rozwoju wiele stadiów, których poznanie umożliwia określenie kierunku dalszego rozwoju tego układu. Na powstawanie i rozwój układów ciśnienia istotny wpływ mają warunki geograficzne i pory roku.

Rodzaje cyklonów

Zależnie od geograficznych warunków powstawania i właściwości budowy rozróżniamy:

• cyklony pozazwrotnikowe,
• cyklony zwrotnikowe lub tropikalne

Natomiast zależnie od właściwości powstawania rozróżniamy:

• cyklony frontowe, powstające na frontach atmosferycznych,
• cyklony lokalne - zwykle nieduże i płytkie, powstające czasem bez wyrażnego związku z frontami.

Decydujące znaczenie mają cyklony frontowe.

Zależnie od kierunku ruchu, rozróżniamy czasem:

• cyklony "nurkujące", przemieszczające się z północy lub północnego zachodu na południe i południowy wschód,
• cyklony "zachodnie", przemieszczające się na ogół z zachodu na wschód,
• cyklony "południowe", przemieszczające się z południowego zachodu, południa i południowego wschodu na północny wschód, północ lub północny zachód.

Stadia rozwojowe cyklonów

Rozróżniamy następujące stadia rozwojowe cyklonu frontowego:

• stadium początkowe lub stadium powstania cyklonu - od pierwszych oznak rozwoju niżu do pojawienia się pierwszej zamkniętej izobary, wielokrotnej 5,
• stadium młodego cyklonu - od powstania niżu do rozpoczęcia procesu okludowania się,
• stadium największego nasilenia rozwoju cyklonu - od rozpoczęcia procesu okludowania się do rozpoczęcia procesu wypełnienia się cyklonu,
• stadium wypełnienia się cyklonu - od rozpoczęcia się procesu wypełnienia do całkowitego zniknięcia niżu, jako samodzielnego układu ciśnienia na mapie dolnej.

Stadium drugie i trzecie można połączyć w jedno - stadium pogłębiania się cyklonu.

Z punktu widzenia analizy frontologicznej rozróżniamy czasem:

• falę,
• cyklon młody i
• cyklon zokludowany.

Przejście cyklonu od jednego stadium do drugiego wiąże się ze zmianą pionowej budowy cyklonu oraz ze zmianami warunków pogody w obszarze objętym przez niego.