|
|
| |
Określanie wysokości nad poziomem morza,
kierunku i kąta nachylenia stoku
1. Określanie wysokości punktu nad poziomem morza
Wysokość punktu nad poziomem morza określa
się wg warstwic.
W praktyce mogą wystąpić dwa przypadki:
- Punkt (A) leży na warstwicy - jego wysokość równa
jest wysokości warstwicy n.p.m. (240 m).
- Punkt (B) leży między warstwicami
- ustala się wysokość warstwicową (cięcie warstwicowe)
i wysokość n.p.m. sąsiednich warstwic, między
którymi leży punkt.
- przez punkt wykreśla się prostą między wartwicami:
odcinek dzieli się co 1, 2, 2,5 lub 5 m, w zależności
od cięcia warstwicowego
- ustaloną różnicę (dolna warstwica - określany
punkt) dodaje się do wartości niższej warstwicy
(263,5 m).
|
|
warstwice poprowadzono
co 10m |
2. Określanie kierunku nachylenia (spadku) stoku według warstwic
Kierunek stoku jest to kierunek jego największego spadku. Kierunek
największego spadku na mapie określa się tak, że z danego punktu
prowadzi się krzywą, która przecina najbliższe warstwice pod
kątem prostym. Krzywa taka nazywa się linią spadu (a).
Kierunek spadku ustala się według wskaźników (kresek) spadu
lub kierunku malejącej wartości warstwic.
Wskaźnik (kreski) spadu są to krótkie kreseczki, które wykreśla
się na niektórych warstwicach w kierunku spadku (b).
Kierunek spadku stoku od punktu A do B jest zgodny z kreskami
spadu.
3. Określanie spadku stoku według mapy
Podziałka kątów nachylenia:
Podziałką kątów nachylenia (spadu) nazywamy specjalny diagram
umieszczony na południowym marginesie mapy. Cyfry opisane przy
poziomej podstawie określają wielkość nachylenia w stopniach.
Linie pionowe oznaczają odstępy między sąsiednimi warstwicami.
Podziałkę kątów nachylenia skonstruowano w formie diagramu umożliwiającego
interpolację wartości pośrednich. Na mapach przedstawiony jest
diagram do podwójnej wysokości warstwowej; jeden dotyczy wysokości
między warstwicami zasadniczymi, drugi - wysokości między warstwicami
pogrubionymi. Ma to miejsce wtedy, gdy warstwice przebiegają
bardzo gęsto. Sposób określenia nachylenia (spadku) stoku pokazuje
rysunek.
Cyrklem lub paskiem papieru mierzy się odległość między dwiema
warstwicami zasadniczymi (lub pogrubionymi). Odcinek ten przykłada
się do odpowiedniej linii prostopadłej na diagramie i odczytuje
wartość nachylenia stoku (na rysunku odcinek AB=1o40',
CD=8o50'
Obliczeniem:
D - podstawa stoku kąt alfa
- spadek (nachylenie stoku) h
- wysokość stoku
wzór: 
wzór przybliżony: 
(dla
kątów do 25o nachylenia stoku)
Przykład:
- na mapie pomierzono wartości h i D. Wysokość stoku (h)=50m
(5 wysokości warstwicowych). Podstawa stoku (D)=150m (zmierzona
na mapie między dwoma warstwicami pogrubionymi przy pomocy podziałki
liniowej).
- obliczenie spadku stoku:
po podstawieniu do wzoru spadek równy 20o
Szacunkowo
Dla cięcia warstwic zasadniczych, nachylenie stoku odpowiadające
podstawie stoku (t.j. odstępowi poziomemu między warstwicami)
1 cm, jest stałe niezależnie od skali mapy i równa się 1o12'.
Dzięki temu przy szacowaniu nachylenia stoku (do 25o)
należy posługiwać się następującą regułą:
Nachylenie stoku jest tyle razy większe (mniejsze) od 1o12'
ile razy jego podstawa między dwiema sąsiednimi warstwicami
jest mniejsza (większa) od 1 cm. W celu dokładniejszego pomiaru
odstępu między warstwicami należy użyć linijki z podziałem milimetrowym.
Przykłady:
1. Odstęp między warstwicami AB określony na mapie wynosi 0,5
cm, nachylenie stoku w tym miejscu wynosi:
1o12' x 1/0,5 = 1o12'
x 2= 2o24'
2. Odstęp między warstwicami BC określony na mapie wynosi 1,5
cm, nachylenie stoku w tym miejscu wynosi:
1o12' x 1/1,5 = 1o12'
x 2/3 = 0o48'
|
|
 góra
| |
