|
|
| |
Atmosfera - skład, podział, właściwości
Atmosfera - jest to najbardziej zewnętrzna powłoka Ziemi (gazowa). Granice atmosfery ziemskiej nie są jednoznacznie ograniczone ponieważ w swojej najniższej części atmosfera przenika się z litosferą, hydrosferą, biosferą, a jej górne partie stopniowo przechodzą w próżnie międzyplanetarną. Górna granica atmosfery przebiega na wysokości 2000 km, choć rozgrzane gazy zaobserwowano na 20 000km.
Atmosfera Ziemi została utworzona głównie przez gazy uwolnione z litosfery w archaiku. Gazy emitowane do atmosfery w późniejszym okresie przeważnie w trakcie wybuchów wulkanicznych odegrały drugorzędną rolę. Pierwotna atmosfera miała charakter redukcyjny i składała się głównie z:
CO2, N2, H2O, CH4, NH3, SO2, HCl, H2, He, BRAK TLENU
Współczesne składniki atmosfery
- stałe (w dolnej atmosferze ich proporcje pozostają
stałe)
- 78,08 % N2
- 20,95 % O2
- 0,93 % Ar
- 0,002 % Ne
- 0,0005 % He
- 0,0001 % Kr
- 0,00005 % H2
- zmienne (zależą od wielu czynników naturalnych i antropogenicznych)
- ok. 4 % para wodna
- 0,03 % CO2
- CO; SO2; SO3; NO2; NO3; O3
- aerozole (drobne cząsteczki stałe i ciekłe rozproszone głównie
w dolnych warstwach atmosfery):
- pyły pustynne
- pyły wulkaniczne
- pyłki roślin
- spory
- zarodniki
- bakterie
- cząsteczki soli
- zanieczyszczenia
Budowa atmosfery
- troposfera
- od powierzchni Ziemi do 7 - 17 km
- gradient temperatury od około 6oC - 10oC na 1km (gradient zależy od wilgotności)
- ciśnienie: spadek z wysokością od 1013 hPa do około 200 hPa
- najgrubsza nad równikiem
- najcieńsza nad biegunami (GRUBOŚĆ ZALEŻY OD KONWEKCJI I SIŁY ODŚRODKOWEJ)
- gromadzi 80% powietrza atmosferycznego i około 100% pary wodnej
- zachodzą w niej wszystkie zjawiska pogodowe
- tropopauza
- na wysokości 7 - 17 km
- temperatura od - 40oC do - 700oC
- ciśnienie około 200 hPa
- jest to cienka warstwa przejściowa oddzielająca stratosferę od troposfery
- stratosfera
- od 7- 17 km do około 50km
- temperatura do około 25km bez zmian(około - 55oC),
powyżej wzrost do 0oC
- ciśnienie spada do 1 - 2 hPa
- na wysokości 25 - 40 km podwyższona koncentracja O3
pochłaniającego promieniowanie UV (ozonosfera)
- stratopauza
- 50 - 55 km
- temperatura w okolicach 0oC
- ciśnienie 1hPa
- mezosfera
- 55 - 85 km
- temperatura spada do około - 900C
- ciśnienie poniżej 1hPa
- mezopauza
- 80 - 90 km
- temperatura około - 900C
- termosfera
- do około 800 km
- temperatura wzrasta do ponad 10 000C
- ciśnienie spada do 10 - 5 hPa
- wzrost temperatury spowodowany jonizacją gazów przez promieniowanie słoneczne
- niekiedy nazywana jonosferą
- jest to strefa występowania zorzy polarnej
- egzosfera
- powyżej 800 km
- stopniowy spadek do - 2730C (0 bezwzględne)
- dalszy spadek ciśnienia
- strefa przejściowa pomiędzy atmosferą a przestrzenią międzyplanetarną
- złożona głównie z He i H
|
|
 góra
| |
