Tablice geograficzne - Pustynie

Na obszarach pustynnych roślinność występuje sporadycznie, tzn. po obfitych, lecz bardzo
rzadkich opadach. Pustynia „zakwita" wtedy roślinami żyjącymi tylko przez jeden okres wegetacyjny.
Są to tzw. terofity, które mogą przetrwać bardzo długi okres suszy w postaci nasion. Na pustyniach
kamienistych spotyka się karłowate drzewa i krzewy rosnące w głębokich szczelinach skalnych.
Pustynie piaszczyste i żwirowe pozbawione są roślinności z wyjątkiem miejsc, w których wody
gruntowe znajdują się blisko powierzchni ziemi. W miejscach tych powstają oazy, w których rosną
palmy daktylowe, akacje i tamaryszki.

Półpustynie

obszary, na których szata roślinna pokrywa ok. 10% powierzchni. Półpustynie stanowią
formację przejściową między pustynią i sawanną lub ciernistymi lasami. Rosną tu głównie su-kulenty,
tj. rośliny mogące gromadzić wodę w liściach lub pędach na okres suszy i sklerofity, czyli skrajnie
sucholubne trwałe rośliny o zdrewniałych łodygach i stwardniałych liściach. Sklerofity rosną kępkami w
postaci krzewów i krzewinek o bardzo małych liściach i licznych cierniach. Mają bardzo długie
korzenie i mimo utraty wewnętrznej wilgoci nie umierają, lecz żyj ą życiem utajonym. Na półpustyniach
rosną również byliny, kaktusy i wilczomlecze oraz rośliny słonolubne mające charakterystyczne niebieskawozielone
zabarwienie. Wyróżnia się kilka typów półpustyń, a mianowicie: akacjową, piołunową i
piołunowo-wrzosową.

Największe pustynie Azja

Gobi, Takla Makan, Kyzył-Kum, Kara-Kum, Thar, Lota, Wielka Pustynia Słona , Syryjska, Wielki Nefud, Ar-Rab al-Chali, Ałaszan, Negew

Największe pustynie Afryka

Sahara, Wielki Erg Zachodni, Wielki Erg Wschodni, Libijska, Zachodnia, Arabska, Nubijska, Kalahari, Namib

Największe pustynie Ameryka Północna

Wielka Pustynia Słona , Mojave

Największe pustynie Ameryka Południowa

Atakama

Największe pustynie Australia:

Wielka Pustynia Piaszczysta, Tanami, Simpsona, Gibsona, Wielka Pustynia Wiktorii

Rodzaje pustyń

Pustynie są obszarami, na których rzeźbotwórcza działalność wiatru jest najlepiej widoczna. Ze
względu na rodzaj podłoża wyróżniamy pustynie:

kamienistą (hamada)

- całkowicie pozbawioną drobnego materiału skalnego, wywianego przez wiatr.
Tworzą ją nagie, lite skały, których powierzchnia bywa jednolita i płaska. Tam, gdzie wietrzenie
mechaniczne zniszczyło mniej odporne skały, pozostały ostańce świadczące o dawnym wyższym
poziomie powierzchni pustyni. Silnie działająca korazja przekształciła niewielkie ostańce w grzyby
skalne. Pustynia tego typu występuje w centralnej części Sahary - masywy: Ahaggar, Tibesti, Dar Fur.

żwirową (serir)

- zbudowaną z materiału nieco grubszego, wygładzonego przez wiatr - graniaki.
Pustynie żwirowe występują na bardzo dużych obszarach Sahary i pustyni Gibsona w Australii.

piaszczystą

(erg) - pokrytą piaskami stale przemieszczanymi przez wiatr. Charakterystyczną cechą
rzeźby tych pustyń są wędrujące wydmy oraz suche doliny rzek epizodycznych, tzw. uedy (wadi).
Pustyniami piaszczystymi są w większości pustynie: azjatyckie, australijskie, amerykańskie i
najbardziej zewnętrzna część Sahary.

ilastą (takyr)

- której powierzchnia pokryta jest stwardniałym, spękanym iłem. Częste bywają wykwity
węglanu wapnia, gipsu i soli. Pustynia ilasta (pyłowa) po deszczu zmienia się w grząskie błoto.